^Powrót na górę

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5


Desznica położona jest na południowy-zachód od Nowego Żmigrodu i Kątów. Wieś ciągnie się wzdłuż potoku Ryj na wysokości około 380 m n. p. m. Na północy widnieją wzgórza Walik (471 m) i Jeleń zwany Modrzewiową Górą (501 m), a od południa piętrzą się porośnięte lasami masywy Kamienia (714 m) i Kolanina (704 m).

Nazwa wioski pochodzi do słowa deska, deszczułka, co sugeruje, że w miejscowości produkowano deski lub chętnie stawiano budynki z tego materiału. 

Osadę lokowano na prawie wołoskim, jako wieś rdzennie łemkowską. Pierwszą informacją o niej jest wzmianka z 1540 roku o przynależności wsi do dóbr królewskich. Później władał nią ród Stadnickich. Końcem XIX wieku wieś trafiła pod rządy księcia Eustachego Sanguszko i Gaszyńskich. Następnie wieś przejęli Żydzi i w 1884 roku rozparcelowali włości.

W 1790 roku wzniesiono murowaną cerkiew pod wezwaniem Dymitra Męczennika i utworzono parafię greckokatolicką. Należały do niej Jaworze, Hałbów, Kąty i Skalnik. Odnowienia świątyni podjął się na własny koszt kardynał Sylwester Sembratowicz pochodzący z Desznicy. Dzięki niemu ściany cerkwi pokryły się wizerunkami biskupów i scenami biblijnymi. 

I wojna światowa pozostawiła widoczny ślad na ziemi desznickiej. Jest nim cmentarz wojenny projektu Dušana Jurkoviča, na którym spoczywają polegli w krwawych walkach Austriacy i Rosjanie.

W okresie międzywojennym życie we wsi płynęło raczej spokojnie. Niemniej dochodziło do incydentów na tle religijnym, związanych z konkurencją między wyznawcami grekokatolicyzmu i prawosławia. Konflikty ustały po wysiedleniu ludności łemkowskiej z tych terenów, co nastąpiło w latach 1945–1947. Opuszczone przez właścicieli gospodarstwa zasiedliła ludność polska – głównie z Kątów i Skalnika, a świątynię przekazano katolikom. 

Obecnie wieś liczy około 330 mieszkańców. Jest tu szkoła, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, dom oazowy, sklepy i tartak.

Warto zobaczyć:

1.     Kościół parafialny
Kościół parafialny w Desznicy, któremu patronuje Matka Boża Niepokalana był pierwotnie cerkwią greckokatolicką pod wezwaniem Dymitra Męczennika. Obecny ksiądz proboszcz Józef Obój przywrócił dawnego patrona i w ten sposób desznicki kościół kontynuuje przedwojenną tradycję greckokatolickiej cerkwi. Świątynię wybudowano w 1790 roku z ciosanego piaskowca. Większość wyposażenia pochodzi z XIX wieku. Znajduje się tam przywieziony z cerkwi w Kotani dzwon i żyrandol. Budynek odremontowano pod koniec XIX wieku dzięki staraniom kardynała Sembratowicza.

Kardynał Sylwester Sembratowicz urodził się 3 września 1836 roku w Desznicy. Studiował w Tarnowie, Wiedniu i Rzymie. Był kapłanem – metropolitą halickim i profesorem na uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Uczestniczył aktywnie w życiu politycznym regionu. Brał udział w obradach Parlamentu Austriackiego, mianowano go wicemarszałkiem Sejmu Galicyjskiego. Chciał wzmocnienia partii narodowo-ukraińskiej i podpisania ugody między Polską, a Ukrainą, nad czym pracował z K. Badenim. Dzięki niemu powstało pismo „Ruski Sion” oraz towarzystwo św. Piotra, które gromadziło fundusze na budowę i wyposażenie świątyń w ubogich parafiach. Zmarł w 1898 roku, trzy lata po otrzymaniu święceń kardynalskich.

2.     Cmentarz nr 7
Cmentarz ten jest pamiątką po walkach, jakie toczyły się w Desznicy i okolicach podczas I wojny światowej (grudzień 1914 – maj 1915). Umiejscowiony jest poniżej kościoła parafialnego (dawniej cerkwi). Znajduje się na nim 35 pojedynczych grobów i 3 mogiły zbiorowe z prochami Austrowęgrów i Rosjan. Kontury poszczególnych grobów wyznaczają kamienne obramowania zwieńczone drewnianymi krzyżami. Cały cmentarz ogrodzony jest kamiennym murem, w którego narożnikach umieszczono sześcienne bloki przypominające krzyże. Przy wejściu na cmentarz umieszczona jest tablica z tekstem w języku niemieckim. Jego tłumaczenie brzmi:

Wdzięczność narodu zdobi grób jego zwycięskich synów
Siło wzmocnij naród w wieńcu sławy.
Tu broń wypadła wam z ręki
Wasi bracia zostali zwyciężeni
Spokojnie uścisnęła was śmierć w poświęconym miejscu.

Cmentarz projektował Dušan Jurkovič i jak większość jego budowli, także i tą charakteryzuje smukłość i prostota kształtów poszczególnych elementów, wystylizowany ornament dekoracyjny, troska o detal i reprezentacyjne wejście w murze. Prace renowacyjne cmentarza prowadzono pod koniec ubiegłego wieku, a w ostatnich latach wykonano gruntowny remont.

3.     Nagrobki łemkowskie na cmentarzu parafialnym

4.     Łemkowskie chyże

5.     Szkoła Podstawowa (przebudowana w 1996 r.)

6.     Remiza OSP z lat 1992−1994

7.     Kapliczki

Justyna Wójcik

Galeria

 

Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica
Desznica
Desznica Desznica